Cao lầu phố Hội

Nhưng, món ăn tôi thích và nhớ nhất là cao lầu, một món đặc sản mà bạn có thể tìm thấy ở bất cứ nhà hàng nào trong phố Hội.

 

Người ta thường bảo, món ăn sẽ ngon hơn khi nó được phục vụ trong một không gian phù hợp. Ăn cao lầu trong một ngôi nhà cổ mới cảm được hết cái ngon, cái hương vị xa xưa và tinh thần của món ăn này.

 

Món cao lầu mang hương vị riêng nhờ kết hợp cái vị bùi bùi của sợi mì thấm nước thịt heo xíu, vị béo ngọt của thịt heo thấm gia vị, ăn kèm những miếng da heo chiên giòn và các loại rau.

 

Khác với các món ăn được chế biến từ gạo như bún, hủ tiếu hay mì Quảng, sợi cao lầu được chế biến rất công phu. Người ta ngâm gạo với nước tro lọc kỹ, sau đó xay thành bột. Dùng vải nhào bột nhiều lần để bột khô, dẻo. Cán bột thành miếng vừa cỡ, sau đó xắt thành sợi, đem hấp nhiều lần và phơi khô để làm sợi mì cao lầu.

 

Theo kinh nghiệm dân gian, muốn có món cao lầu thật ngon, phải dùng loại tro nấu từ củi ở Cù lao Chàm ngâm gạo thì mới tạo được độ giòn, dẻo, khô đặc trưng của sợi cao lầu. Nước xay gạo thì phải là nước giếng Bá Lễ, một giếng Chàm nằm trong ngõ 35 đường Phan Chu Trinh ở Hội An, nổi tiếng về độ ngọt, không phèn, nước mát lạnh. Sợi cao lầu không được mềm mà phải giòn, khi nhai có cảm giác sần sật. Thịt heo xíu là của giống heo cỏ, thịt săn, mỏng da, nhiều nạc nên nước thịt xíu vừa có vị ngọt thơm của thịt, vừa có hương vị riêng với các gia vị như đường, xì dầu, mắm, bột thơm… Còn rau sống dùng cho cao lầu thì phải là loại rau thân nhỏ, vị đậm, thơm.

 

Quanh món ăn cao lầu, có rất nhiều câu chuyện. Cái tên cao lầu bắt nguồn từ chữ “lâu”, có nghĩa là nhà gác đẹp đẽ như trong từ “lâu đài” . Ngày xưa, vào các dịp đặc biệt, những người giàu có thường đến ăn trên các lầu gác của những nhà hàng sang trọng. Đi ăn những món ngon, đặc sản, người ta gọi là đi ăn cao lầu, theo kiểu gọi của người Trung Quốc.

 

Cao lầu Hội An có gì đặc biệt để được tán tụng ? Có người giải thích, đây là món ăn quý ở Hội An vì trong cao lầu có thịt heolà một nguyên liệu quý và hiếm thời xưa (thức ăn đạm động vật của người Hội An xưa chủ yếu là tôm, cá và các loại hải sản khác). Vào thế kỷ 16 và 17, các thương gia Nhật đến sinh sống và buôn bán ở Hội An, cao lầu gần như là món ăn chỉ dành riêng cho họ - những người giàu có và kỹ tính, có mức sống cao hơn hẳn những người Việt ở địa phương.

 

Vào năm 1990, tại mộ cuộc hội thảo quốc tế diễn ra ở Hội An, các đại biểu Nhật khi đi ăn cao lầu đều khẳng định đó là món Nhật, một món mì ở vùng Ice. Cũng theo họ, món cao lầu Hội An ngon hơn nhiều so với món mì Ice ở Nhật vì sợi cao lầu vẫn được nhồi, ủ, cán sấy bằng tay và sử dụng thịt heo tươi chứ không phải như sợi mì ở Nhật được sản xuất hàng loạt trong nhà máy và thịt đông lạnh. Đó là chưa kể đến gia vị, rau và tài nghệ của người đầu bếp.

 

Mấy trăm năm trôi qua, những khu phố Nhật ở Hội An đã không còn nữa nhưng món cao lầu vẫn hiện hữu và trở thành một nét đặc trưng của văn hóa ẩm thực của nơi này. Có dịp đến phố cổ, bạn sẽ dễ dàng tìm thấy món ăn này, từ những gánh hàng rong cho đến các nhà hàng sang trọng.

 

Vân Trần